Trzy greckie stylistyki i dwa traktaty retoryczne z okresu Cesarstwa Rzymskiego, Pseudo-Longinus, Pseudo-Arystydes, Anonymus Seguerianus, Aspines, red. Henryk Podbielski
Opracowanie i nowy przekład anonimowego traktatu O wzniosłości, najtrudniejszego, jak się powszechnie przyjmuje, do tłumaczenia starożytnego tekstu, w którym głębi dociekań i refleksji na temat sztuki słowa towarzyszy, artystyczna forma ich wyrażenia, a którego rola, jaką odegrał w kształtowaniu nowożytnej wrażliwości estetycznej Europy, może być porównywalna tylko z Poetyką Arystotelesa. Towarzyszący pracy przekładowej i interpretacyjnej ogromny wysiłek intelektualny i wielkie zaangażowanie tłumacza, zaowocowały adekwatnym do obecnego stanu wiedzy, wiernym pod względem treści i formy oryginałowi, jasnym i godnym oczekiwania odbiorców przekładem. Pozostałe cztery zaprezentowane w tym tomie traktaty nie były nigdy wcześniej na język polski tłumaczone. Jest to pierwszy ich przekład i pierwsza ich tak wszechstronna prezentacja w języku polskim, umożliwiająca dzięki naukowemu opracowaniu i historyczno-literackiemu komentarzowi korzystanie z nich szerokim kręgom odbiorców, zainteresowanych teoretycznie i praktycznie problematyką stylu i publicznego przemawiania.
Dr hab. Krzysztof Narecki, prof KUL – z Przedmowy
SPIS TREŚCI
P R Z E D M O W A, Krzysztof Narecki
[L O N G I N U S], O wzniosłości
W S T Ę P
1. Uwagi wprowadzające
A. Charakter i atrybucja dzieła
B. Czas powstania dzieła
2. Ogólna charakterystyka traktatu
3. Przedmiot i struktura treściowa traktatu
4. Naturalne źródła wzniosłości: zdolność do wielkich myśli i patos
A. Zdolność do wielkich myśli — pierwsze źródło wzniosłości
B. Wzniosłość emocjonalna i patos jako jej naturalne źródło
5. Artystyczne źródła wzniosłości
6. Dygresja na temat prawdziwie wielkiej literatury (rozdz. XXXIII – XXXVI)
7. Epilog. Przyczyny kryzysu literackiego
8. „Wzniosłość” czy „styl wzniosły” — przedmiotem traktatu Anonima?
B I B L I O G R A F I A
1. Repertoria bibliograficzne
2. Wydania
3. Przekłady nowożytne
4. Komentarze
5. Podstawowe opracowania
O wzniosłości [ P R Z E K Ł A D ]
Rozdział I (Wstęp: przedmiot, cel i charakter traktatu)
Rozdział II (Natura i sztuka — czynniki wzniosłości)
Rozdział III (Fałszywa wzniosłość)
Rozdział IV
Rozdział V
Rozdział VI (Charakterystyczne cechy prawdziwej wzniosłości)
Rozdział VII
Rozdział VIII (Pięć źródeł wzniosłości. Plan wykładu)
Rozdział IX (Pierwsze źródło: zdolność do wielkich myśli)
(Drugie przyrodzone źródło wzniosłości — patos)
(Porównanie Iliady i Odysei)
Rozdział X (Wybór i organizacja motywów patosu)
Rozdział XI (Amplifikacja)
Rozdział XII
(Porównanie Platona, Demostenesa i Cycerona)
Rozdział XIII
Rozdział XIV (ciąg dalszy Porównania)
Rozdział XV (Wyobrażenia — phantasiai)
Rozdział XVI (Figury. Przykład wykorzystania „przysięgi” jako figury przez Demostenesa)
Rozdział XVII (Użycie figur a wzniosłość)
Rozdział XVIII (Pytania retoryczne)
Rozdział XIX (Asyndeton)
Rozdział XX (Asyndeton w połączeniu z anaforą)
Rozdział XXI (Polysyndeton)
Rozdział XXII (Hyperbaton — inwersja)
Rozdział XXIII (Zmiany liczby, czasu, przypadków, osób, rodzajów)
Rozdział XXIV
Rozdział XXV („Praesens historicum” — czas teraźniejszy w opowiadaniu o przeszłości)
Rozdział XXVI (Użycie osoby drugiej zamiast pierwszej i trzeciej)
Rozdział XXVII (Zamiana osób. Przejście z mowy zależnej w mowę wprost)
Rozdział XXVIII (Peryfraza)
Rozdział XXIX (Niestosowne użycie peryfrazy, podsumowanie wywodu o figurach)
Rozdział XXX (Lexis — wysłowienie, środki językowe)
Rozdział XXXI (Użycie języka potocznego)
Rozdział XXXII (Metafory)
(Dygresja na temat geniuszu i przeciętności twórców) 140
Rozdział XXXIII
Rozdział XXXIV
Rozdział XXXV
Rozdział XXXVI
Rozdział XXXVII (Porównania)
Rozdział XXXVIII (Hiperbola)
Rozdział XXXIX (Kompozycja [słów i zdań] jako piąte źródło wzniosłości)
Rozdział XL (Uwznioślająca funkcja periodu)
Rozdział XLI (Destrukcyjne dla wzniosłości czynniki: niewłaściwy rytm, siekanina zdań)
Rozdział XLII (Przesadna zwięzłość)
Rozdział XLIII (Niskie słownictwo)
Rozdział XLIV (Przyczyny upadku literatury)
Rozdział XLII (Przesadna zwięzłość)
[ E L I U S Z A R Y S T Y D E S ] , Sztuka retoryczna I. O stylu politycznym
W S T Ę P
1. Tytuł, autor i charakter traktatu
2. Miejsce traktatu „O stylu politycznym” w ewolucji teorii postaci stylistycznych
3. Postacie stylu w traktacie „O stylu politycznym”
– Powaga (σεμνοτης [semnotès])
– Surowość (βαρΰτης [barytès])
– Obfitość (περιβολή [peribolè])
– Wiarygodność (άξιοπιστια [axiopistia])
– Gwałtowność (σφοδρότης [sphodrotès])
– Styl emfatyczny (έμφασις [etnphasis])
– Styl doskonały (δέινότης [deinotès])
– Styl gwałtowny, styl emfatyczny i styl doskonały
– Elegancja (επιμέλεια [epimeleia])
– Słodycz (γλυκύτης, [glykytès])
– Jasność i czystość (σαφήνεια καί καθαρότης [saphèneia kai katharotès])
– Krótkość i zwięzłość (βραχύτης και συντομία [brachytès kai syntomia])
– Powściągliwość (κολασις [kolasis])
Sztuka retoryczna I. O stylu politycznym [ P R Z E K Ł A D ]
Rozdział I. Powaga (Περι σεμνότητος) [§ 1-34]
Rozdział II. Surowość (Περι βαρύητος) [§ 35-47]
Rozdział III. Obfitość (Περι περιβλής) [§ 48-88]
Rozdział IV. Styl wiarygodny (Περι άξιοπιστας) [§ 89-108]
Rozdział V. Styl gwałtowny (Περι οφοδρότητος) [§ 109-118]
Rozdział VI. Styl emfatyczny ( Περι έμφάσηως) [§ 119-123]
Rozdział VII. Styl doskonały (Περι δεινοτητος) [§ 124-128]
Rozdział VIII. Elegancja (Περι έπιμελειας) [§ 129-131]
Rozdział IX. Styl słodki (Περι γλυκύτητος) [§132]
Rozdział X. Styl jasny i czysty (Περι σαφηνειας και καθαρότητος) [§ 133-135]
Rozdział XI. Zwięzłość i zwartość stylu (Περι βραχύτητος και συντομίας)
[§ 136-137]
Rozdział XII. Styl powściągliwy (Περι κολάσεως λόγου) [§ 138-140]
(Dodatek do traktatu [Arystydesa] O stylu mowy politycznej) [§ 138-186]
[ E L I U S Z A R Y S T Y D E S ] , Sztuka retoryczna II. O stylu prostym
W S T Ę P
1. Domniemany autor traktatu
2. Charakterystyka traktatu i jego wkład w rozwój doktryny „idei stylistycznych”
3. Kompozycja i problematyka traktatu
Sztuka retoryczna II. O stylu prostym [ P R Z E K ŁŁA D ]
Wstęp. Styl prosty a styl polityczny [§ 1]
Różnice między stylem prostym i politycznym. Uwagi ogólne na temat ich składników i ich użycia [§ 2-8]
Myśli stylu prostego, ich zróżnicowanie i funkcjonowanie [§ 9-14]
Figury, słowa i rytmy odpowiednie dla tych myśli [§ 15-23]
Mowa prosta różni się od politycznej, nawet gdy jest jej bardzo bliska [§ 24-27]
Kategorie stylu prostego. Styl etyczny [§ 28-52]
Styl poważny [§ 53-58]
Obfitość [§ 59-63]
Słodycz [§ 64-68]
Piękno [§ 69-71]
Wiarygodność [§ 72-76]
Mowa prosta i zadania mówcy. Układ (kompozycja) mowy [§ 77]
Wysłowienie [§ 78]
Przykłady[§ 79-80]
Argumentacja [§ 81-83]
Początki dzieł [§ 84-89]
Główne formanty stylu: wdrożenie myśli [§ 90-93]
Główne formanty stylu: wysłowienie [§ 94-118]
Opowiadanie i prezentacja legend [§ 119-134]
Elegancja [§ 135-140]
Podsumowanie [§ 141]
A N O N I M D E S E G U I E R ( A N O N Y M U S S E G U E R I A N U S ) ,
Sztuka mowy politycznej
W S T Ę P
1. Historia zachowanego tekstu
2. Przedmiot i plan traktatu
3. Neokles
4. Aleksander
5. Harpokration
6. Apollodor i Teodor oraz ich uczniowie
7. Zenon z Aten
8. Kornutus
9. Koncepcja praktycznej retoryki w podręczniku Anonima de Séguier
A. Wstęp
B. Opowiadanie
C. Argumentacja
D. Epilog mowy
E. Wysłowienie
Sztuka mowy politycznej [ P R Z E K Ł A D ]
Rozdział I. Wstępy (Περι προοιμιων) [§ 1-39]
Rozdział II. Opowiadania (Περι διήγήσεων) [§ 40-142]
Rozdział III. Argumentacja (uwierzytelnienie) (Περι μίστeων) [§ 143-197]
Rozdział IV. Epilogi (Περι έπιλόγων) [§ 198-239]
Rozdział V. Wysłowienie (Φράσις) [§ 240-253]
Aneks dołączony do tekstu: Anonym de Séguier, Art du discours politique.
Texte établi et traduit par Michel Patillon, Paris 2005, s. 50-61
W A L E R I U S Z A P S I N E S ( V A L E R I U S A P S I N E S ) , Sztuka retoryczna
WSTĘP
1. Apsines i jego retoryczne dzieła
2. Sztuka retoryczna
3.
A. Kompozycja i charakter traktatu
B. Problematyka retoryczna traktatu
3. Sztuka retoryczna
A. Wstępy (προοιμια [prooimia])
B. Przedekspozycja (προκατάστασις [prokatastasis])
C. Opowiadanie (δίήγησις [diegesis], narratio)
D. Zarzuty i ich odpieranie (άντιθέσεις καί λύσις [antitheseis kai lysis])
E. Odparcie zarzutu (λύσις [lysis], refutatio)
F. Przykład (παράδειγμα [paradeigma])
G. Podważanie przykładów (λύσις παράδειγμάτων [lysis paradeigmatón})
H. Entymemat (το ένθύμηνα [to entymema])
I. Uzasadnienie na podstawie punktów głównych (ή τών κεφαλαιων
κατασκευή[he ton kephalaión kataskeue])
J. Epilog (έπιλογος. [epilogos])
– Teoria rekapitulacji (10.2-14)
– Wykładnia budzenia litości (10.15-47)
4. Problemy wyobrażone (figuratywne) (Περι τών έσχηματισμένων
προβλημάτων)
Sztuka retoryczna [ P R Z E K Ł A D ]
1. Wstęp ( Περι προοιμιον) [1.1-100 [217-242]]
2. Przedekspozycja, czyli wstępne przedstawienie sprawy (Περι προκατα-
στάσεως) [2.1-20 [243-249]]
3. Opowiadanie (Περι διηγήσεως) [3.1-31 [250-260]]
Definicja opowiadania. Jego modele. Ogólna charakterystyka
Rodzaje opowiadania i okoliczności ich użycia
Główne rodzaje opowiadania
4.O zarzutach i ich odpieraniu (Περι άτιθέσεων καί λύσεων) [4.1-17 [261-268]]
Rodzaje zarzutów i sposoby ich przedstawiania
Stawianie zarzutów
Okoliczności użycia różnych sposobów stawiania zarzutów
5. Podważenie zarzutu (Περι λύσεως) [5.1-26 [269-279]]
Zaprzeczenie
Zabieg taktyczny
Uwagi o toposach podważania i ich użyciu
Rozmieszczanie i wprowadzanie podważeń
PRZY ZAMÓWIENIU POWYŻEJ 250 ZŁ BEZPŁATNA WYSYŁKA
50 PROCENT ZYSKU PRZEZNACZAM NA DZIAŁALNOŚĆ EDYTORSKĄ.
POLECAMY KSIĄŻKI WYDAWNICTWA KRZYSZTOF BIELECKI ZAMOŚĆ
PROSIMY O TELEFONICZNĄ LUB MEJLOWĄ KONSULTACJĘ CENY WYSYŁKI, ZWŁASZCZA PRZY ZAMÓWIENIU WIĘKSZEJ ILOŚCI KSIĄŻEK.
tel. 697 346 771
MAIL: sklep@triozroztocza.pl
POSZUKUJEMY DLA KLIENTÓW KSIĄŻEK NISZOWYCH, TRUDNO DOSTĘPNYCH. PROSZĘ ŚMIAŁO DZWONIĆ I PYTAĆ, ZWŁASZCZA O TEMATYCE REGIONALNEJ (ZAMOŚĆ, ROZTOCZE, ZAMOJSZCZYZNA I SZERZEJ LUBELSZCZYZNA ORAZ PODKARPACIE) ORAZ O KRESACH, WSCHODZIE.
WSPÓŁPRACUJEMY BEZPOŚREDNIO Z WIELOMA WYDAWNICTWAMI, STĄD ATRAKCYJNE CENY.
WYDAWNICTWO TRIO Z ROZTOCZA KRZYSZTOF BIELECKI TAKŻE WYDAJE KSIĄŻKI WŁASNYM SUMPTEM. SPECJALIZUJEMY SIĘ W TEMATYCE DOTYCZĄCEJ NASZEGO REGIONU I NIE TYLKO.
